Krapi: Si Jeton, Ushqehet dhe Lëviz

Krapi është një nga peshqit më të njohur në Shqipëri. Ai jeton në liqene, lumenj dhe rezervuarë pothuajse në të gjithë vendin. Shumë peshkatarë e kërkojnë sepse është i fortë, i zgjuar dhe shumë interesant për t’u studiuar.

Ky peshk ka sjellje të veçantë, nuk ushqehet njësoj çdo ditë, nuk qëndron gjithmonë në të njëjtin vend. Temperatura, moti dhe ushqimi ndikojnë shumë tek ai.

Në këtë artikull do të mësosh si jeton krapi, çfarë ha, ku fshihet, kur lëviz dhe pse është kaq i vështirë për t’u kapur.

Çfarë është krapi?

Krapi është peshk ujrave të ëmbëla. Emri latin është Cyprinus carpio. Ai jeton në shumë vende të botës dhe përshtatet lehtë me ujëra të ndryshëm.

Krapi mund të jetojë mbi 20 vite, në disa raste arrin edhe mbi 30 kilogramë.

Trupi i tij është i fuqishëm, ka buzë të trasha dhe mustaqe të vogla pranë gojës. Mustaqet e ndihmojnë të gjejë ushqimin në fund të ujit.

Ai nuk është grabitqar si mustaku ose levreku. Krapi kërkon ushqim në baltë dhe në fundin e ujit.

Ku jeton krapi në Shqipëri

Krapi gjendet pothuajse në çdo zonë me ujë të ëmbël në Shqipëri.
Vendet më të njohura janë:

• Liqeni i Shkodrës
• Liqeni i Pogradecit
• Liqeni i Prespës
• Liqeni i Ulzës
• Liqeni i Fierzës
• Liqeni i Komanit
• Lumi Buna
• Lumi Drin
• Lumi Mat
• Lumi Seman
• Lumi Devoll
• Lumi Vjosa në zonat e qeta
• Rezervuari i Belshit
• Rezervuari i Thanës
• Rezervuari i Pezës
• Rezervuari i Kasharit
• Rezervuari i Marikajt
• Rezervuarët e Lushnjës
• Rezervuarët pranë Fierit
• Zonat ujore pranë Elbasanit
• Lagunat dhe kanalet ujore pranë Nartës dhe Karavastasë në zonat me ujë të ëmbël

Krapi pëlqen ujëra të qeta, nuk preferon rrjedhë shumë të fortë.

Ai rri shpesh:

• Në funde me baltë
• Afër kallamishteve
• Poshtë pemëve
• Në vende me bimësi ujore
• Në zona të ngrohta

Si ushqehet krapi

Krapi është peshk gjithçkangrënës, ai ha shumë lloje ushqimesh.

Shumicën e kohës ushqehet në fund të ujit. Ai e kërkon ushqim duke futur gojën në baltë dhe duke thithur materiale të ndryshme, pastaj ndan ushqimin nga balta.

Krapi ushqehet me:

• Krimba
• Larva insektesh
• Insekte të rëna në ujë
• Kërmij të vegjël
• Alga
• Farëra
• Bimë ujore
• Misër
• Grurë
• Copa buke
• Fruta të rëna në ujë

Në shumë liqene shqiptare krapi ushqehet shpesh me misër ose grurë që hedhin peshkatarët.

Si e gjen ushqimin krapi

Krapi nuk sheh shumë mirë në ujë të turbullt,por ka nuhatje shumë të fortë.

Ai ndjen:

• Aromat
• Lëvizjet në ujë
• Dridhjet
• Vibrimet

Kjo është arsyeja pse trembet nga zhurmat.

Kur krapi ushqehet në fund shpesh krijon flluska në sipërfaqe, këto flluska janë shenjë shumë e mirë për peshkatarët.

Çfarë ushqimi preferon më shumë

Krapi nuk ha njësoj gjatë gjithë vitit.

Në pranverë

Pas dimrit kërkon ushqim me proteina.

Preferon:

• Krimba
• Larva
• Insekte

Në verë

Ha pothuajse çdo gjë.

Preferon:

• Misër
• Bimë ujore
• Farëra
• Fruta

Në vjeshtë

Ha shumë për të krijuar rezervë energjie.

Kërkon:

• Ushqim të bollshëm
• Ushqim me proteina
• Ushqim me yndyrë

Në dimër

Ha shumë pak.

Lëviz ngadalë dhe kursen energji.

Temperatura ideale për krapin

Temperatura është shumë e rëndësishme për jetën e krapit.

Në Shqipëri periudha më aktive zakonisht është nga prilli deri në tetor.

Pse krapi del natën

Krapi ndihet më i sigurt natën.

Ka më pak:

• Zhurmë
• Lëvizje njerëzish
• Dritë
• Rrezik

Natën ai del më afër bregut për ushqim.

Në Liqenin e Shkodrës dhe në shumë rezervuarë shqiptarë, krapët më të mëdhenj kapen shpesh gjatë natës.

Si lëviz krapi gjatë ditës

Krapi nuk qëndron gjithmonë në një pikë.

Ai lëviz për:

• Ushqim
• Temperaturë
• Siguri
• Oksigjen

Në mëngjes

Shpesh afrohet pranë bregut.

Në mesditë

Mund të futet më thellë për shkak të nxehtësisë.

Në mbrëmje

Bëhet përsëri aktiv.

Natën

Fillon kërkimin intensiv për ushqim.

Ku fshihet krapi

Krapi pëlqen vende ku ndihet i sigurt.

Zakonisht qëndron:

• Poshtë degëve
• Afër kallamishteve
• Në funde me baltë
• Në vende me hije
• Afër bimëve ujore

Në ujëra shumë të pastra bëhet edhe më i kujdesshëm.

Sa inteligjent është krapi

Krapi konsiderohet një nga peshqit më inteligjentë të ujërave të ëmbla.

Ai mëson nga rreziku.

Në ujëra ku ka shumë peshkim:

• Bëhet më dyshues
• Lëviz më pak ditën
• Kontrollon ushqimin
• Largohet nga zhurmat

Krapët e mëdhenj janë zakonisht më të kujdesshëm.

Si ndikon moti tek krapi

Moti ndryshon shumë sjelljen e tij.

Shi i lehtë

Shpesh e aktivizon.

Shiut i lehtë sjell:

• Oksigjen
• Ushqim nga bregu
• Insekte në ujë

Vapë e madhe

Krapi kërkon zona më të freskëta dhe më të thella.

Erë e lehtë

Mund të grumbullojë ushqim në një zonë.

Ndryshim i fortë temperature

Krapi mund të ndalojë ushqimin për disa orë.

Çfarë roli ka krapi në natyrë

Krapi ndihmon ekosistemin e ujërave të ëmbla.

Ai:

• Pastron fundin
• Konsumon organizma të vegjël
• Shpërndan bimë ujore
• Ushqen grabitqarë më të mëdhenj

Por në disa vende shumë krapë mund të turbullojnë ujin duke lëvizur baltën.

Llojet më të njohura të krapit

Krapi i zakonshëm

Ka luspa të plota në gjithë trupin.

Është lloji më i përhapur në Shqipëri.

Krapi pasqyrë

Ka pak luspa të mëdha.

Rritet shumë në liqene dhe rezervuarë.

Amuri

Njihet si krapi barngrënës.

Ha shumë bimë ujore.

Mund të arrijë përmasa shumë të mëdha.

Si riprodhohet krapi

Krapi shumohet zakonisht në pranverë dhe fillim vere.

Kjo ndodh kur:

• Uji ngrohet
• Ka bimësi
• Temperatura rritet

Femra lëshon mijëra vezë në bimët ujore.

Peshqit e vegjël dalin pas disa ditësh.

Shumë prej tyre hahen nga peshq të tjerë ose zogj.

Sa shpejt rritet krapi

Rritja varet nga:

• Temperatura
• Ushqimi
• Cilësia e ujit
• Hapësira

Në ujëra të pasura me ushqim krapi rritet më shpejt.

Një krap i madh në Shqipëri mund të jetë mbi 10 vjeç.

Çfarë e tremb krapin

Krapi trembet lehtë.

Ai largohet nga:

• Goditjet në tokë
• Zhurmat e forta
• Dritat e forta
• Lëvizjet pranë bregut
• Vibrimet

Në rezervuarë të vegjël bëhet edhe më i kujdesshëm.

Si sillet krapi në ujë të turbullt

Në ujë të turbullt ndihet më i sigurt.

Lëviz më shumë.
Ushqehet më lirshëm.
Afrohet më afër bregut.

Kjo ndodh shpesh pas shiut në lumenjtë shqiptarë si Semani ose Buna.

Si sillet në ujë të pastër

Në ujë shumë të pastër:

• Bëhet i kujdesshëm
• Kontrollon ushqimin
• Largohet nga hijet
• Frikësohet nga lëvizjet

Në Liqenin e Pogradecit kjo sjellje shihet shpesh.

Krapi dhe oksigjeni

Krapi mund të jetojë edhe në ujëra me oksigjen më të ulët se shumë peshq të tjerë.

Por ai përsëri kërkon:

• Ujë të pastër
• Temperaturë stabile
• Zona me qarkullim

Në verë shpesh lëviz drejt zonave ku ka më shumë oksigjen.

Krapi në kulturën shqiptare

Krapi është pjesë e traditës së peshkimit në Shqipëri.

Në shumë zona si Shkodra, Belshi dhe Pogradeci, familjet peshkojnë krap prej dekadash.

Shpesh përdoret edhe në gatime tradicionale.

Në disa zona gatuhet:

• Në tavë
• Në skarë
• Me qepë dhe domate
• Me erëza lokale

Pse krapi është kaq popullor

Krapi është popullor sepse:

• Rritet shumë
• Lufton fort
• Jeton gjatë
• Gjendet në shumë ujëra shqiptare
• Ushqehet me shumë gjëra

Ai është perfekt si për fillestarët ashtu edhe për peshkatarët me eksperiencë.

Përfundim

Krapi është një nga peshqit më interesantë të ujërave të ëmbla në Shqipëri. Ai është inteligjent, i kujdesshëm dhe shumë i adaptueshëm.

Nëse kupton si ushqehet, ku lëviz dhe çfarë preferon, do ta kuptosh më mirë sjelljen e tij në liqene dhe lumenj shqiptarë.

Sa më shumë të studiosh krapin, aq më shumë do të kuptosh pse ky peshk respektohet nga peshkatarët në gjithë botën.